4.2.1 – Kapsam
Bu standardda belirtilen deney metodu, tane büyüklüğü 4 mm den küçük veya 80 mm den büyük olan
agregalara uygulanmaz.
4.2.2 – Prensip
Deney iki eleme işleminden oluşmaktadır. Deney elekleri ile ilk elemede numune Çizelge 38’de verilen
tane büyüklüğü fraksiyonlarına di /Di ayrılır. Her tane büyüklüğü fraksiyonu di/Di, çubuklar arası açıklığı
Di/2 olan paralel çubuklu eleklerden elenir.
Toplam yassılık endeksi, çubuklu eleğin arasından geçen tanelerin toplam kütlesi deneye tâbi tutulan
tanelerin toplam kuru kütlesinin %’si olarak hesaplanır.
İstendiğinde her bir tane büyüklüğü fraksiyonunun di/Di, yassılık endeksi, ait olduğu çubuklu elekten
geçen tanelerin kütlesinden hesaplanır ve bu tane büyüklüğü fraksiyonunun kütlece %’si olarak ifade
edilir.
4.2.3 – Cihazlar
4.2.3.1 – Aşağıdaki göz açıklıklarına sahip TS EN 933-2 ’e uygun kare göz açıklıklı deney elekleri;
80-63-50-40-31,5-25-20-16-12.5-10-8-6.3 -5 ve 4 mm.dir.
4.2.3.2 – Şekil 1’e uygun ve Çizelge 38’de verilen toleranslara sahip paralel silindirik çubuklu elekler;
Çubuklar arası açıklığının toleransları, toplam açıklık boyunca aynı olmalıdır.
4.2.3.3 – Terazi, deney kısmının kütlesini, % ± 0,1 doğrulukla belirleyebilen
4.2.3.4 – Hava dolaşımlı etüv, sıcaklığı (110 ± 5)ºC’de tutulabilen, termostatlı bir cihaz.
4.2.4– Deney Kısmının Hazırlanması
Numuneler TS EN 932-1’e uygun olarak alınmalı ve azaltılmalıdır.
Not – Deney kısmınin kütlesi en büyük bileşenlerinin boyut ve yüzdesine bağlıdır.
Deney kısmının kütlesi TS 3530 EN 933-1 ’e uygun olmalıdır.
Deney kısmı (110±5)°C’da sabit kütleye gelinceye kadar kurutulur, soğutulur, tartılır ve kütlesi M0
olarak kayıt edilir.
4.2.5 – İşlem
4.2.5.1 – Deney
Deney kısmı Madde 4.2.3.1’de belirtilen elekler kullanılarak TS 3530 EN 933-1’e uygun olarak elenir. 4
mm’lik elekten geçen ve 80 mm’lik elekte kalan taneler tartılır ve işlem dışı bırakılır.
4.2.5.2 – Çubuklu Eleklerle Eleme
Madde 4.2.5.1’e uygun olarak elde edilen her tane büyüklüğü fraksiyonu di/Di Çizelge 38’de verilen
uygun çubuklu elekten elenir. Bu eleme işlemi elle gerçekleştirilmeli ve elek üzerinde kalan
malzemenin kütlesi 1 dakikalık eleme işlemi sonrasında % 1’den daha fazla değişmiyorsa işlem
tamamlanmış olarak kabul edilmelidir. Çubuklu elekten geçen her tane büyüklüğü fraksiyonundaki
malzeme tartılır.
4.2.6 – Hesaplama ve sonuçların gösterilmesi
Sonuçlar ( Ek ‘de örneği verilen) deney formlarına kayıt edilmelidir. Bütün di/Di tane büyüklüğü
fraksiyonu kütleleri toplamı hesaplanır ve M1 olarak kaydedilir. Çubuklar arası açıklığı Di/2 olan elekten
geçen di/Di tane büyüklüğü fraksiyonlarının her birindeki tanelerin kütlelerinin toplamı hesaplanır ve M2
olarak kaydedilir. Toplam yassılık endeksi FI aşağıdaki eşitlikle hesaplanır: